Oto Berat, albańskie miasto tysiąca okien! Berat zachwycił nas od pierwszego wejrzenia. Przyjechaliśmy do niego wieczorem, kiedy jego zabytkowe domy były przepięknie podświetlone. To właśnie o tej porze Berat podobał nam się najbardziej, dlatego gorąco zachęcamy, aby zostać w nim na noc. My zostaliśmy na dwie noce! Gubiliśmy się w labiryncie jego kamiennych uliczek o różnych porach dniach, spacerowaliśmy po dzielnicy zamkowej oraz dzielnicach położonych nad rzeką, zjedliśmy pyszną, domową kolację w małej, rodzinnej restauracji oraz zobaczyliśmy kilka wartych odwiedzenia miejsc w okolicy Beratu.
Spis treści
Berat – miasto tysiąca okien
Berat nazywany jest miastem tysiąca okien a także miastem muzeum. Jego historia liczy ponad 2400 lat i została zapoczątkowana przez plemiona iliryjskie. Największy wpływ na jego architekturę miało panowanie osmańskie zapoczątkowane w 1417 roku. To właśnie z okresu osmańskiego pochodzi znakomicie zachowane historyczne centrum z tradycyjnymi kamiennymi domami o wielu oknach . Za jego sprawą Berat trafił na listę światowego dziedzictwa Unesco jako rzadki przykład charakteru architektonicznego typowego dla okresu otomańskiego. Berat jest dziś albańską perełką oraz jednym z najciekawszych i najbardziej klimatycznych zakątków Albanii.
Berat
Jak zwiedzać Berat?
Historyczne centrum Beratu podzielone jest na trzy części. Każda z nich ma swoją historię i każdą z nich warto zobaczyć. Dzielnice nie są duże, bez problemu można przejść je w ciągu jednego dnia, ale jak wspomnieliśmy na wstępie, warto zostać w Beracie na dłużej, aby zobaczyć miasto o różnych porach dnia, poczuć jego klimat i wreszcie poznać jego okolice.
Dzielnica zamkowa położona jest na wzgórzu
Dzielnica zamkowa górująca na miastem
Najstarsza i najwyżej położona jest rozległa dzielnica zamkowa. Twierdza Kalaja e Beratit na wysokości 200 metrów n.p.m. dumnie góruje nad miastem. Prowadzą do niej 4 bramy, posiada ona 24 wieże, a większość zabudowań datuje się na drugą połowę IV wieku. Najłatwiej jest dostać się do niej pieszo ścieżką z dzielnicy Mangalem lub samochodem – niewielkie parkingi znajdują się tuż przy głównej bramie wejściowej.
Dzielnica zamkowa jest zamieszkana od ponad tysiąca lat. Była wielokrotnie przebudowana i cały czas tętni życiem. Obecnie na stałe zamieszkuje ją 200 osób, ale w szczytowym okresie mieszkańców było 10 razy więcej. Dziś w obrębie murów znajdują się nie tylko bizantyjskie kościoły czy osmańskie meczety, ale także pensjonaty, restauracje oraz stragany z pamiątkami i dywanami.
Cerkiew Trójcy Świętej
Czerwony Meczet
Do najważniejszych zabytków należą Czerwony Meczet, Muzeum Ikon Onufrego, Cerkiew św. Teodora, Cerkiew Trójcy Świętej czy też Cerkiew Najświętszej Marii Panny z Blacherne. Ale warto chodzić także własnymi ścieżkami i zaglądać w różne zakamarki. Z dzielnicy zamkowej roztacza się też piękny widok na rzekę Osumi i dolną część miasta. Zwiedzanie jest bezpłatne, płatne jest tylko wejście do muzeum ikon. Na obejście całej dzielnicy trzeba zarezerwować co najmniej godzinę, a na zwiedzanie muzeum ikon dodatkowo 90 minut.
Dzielnica Mangalem
Mangalem i jej zachwycająca architektura
Dzielnica Mangalem zaczęła powstawać kiedy na terenie twierdzy Kalaja e Beratit zabrakło miejsca na nowe budynki. W XV wieku domy zaczęto więc budować poza murami na wzgórzu poniżej twierdzy. Dziś Mangalem zachwyca kamiennymi uliczkami oraz białymi fasadami kamienic z charakterystycznymi brązowymi oknami oraz ciemnoczerwoną dachówką. To za ich sprawą Berat nazywany jest miastem tysiąca okien.
Po Mangalem spacerowaliśmy o różnych porach dniach. Gubiliśmy się w jej uliczkach, szliśmy tam, gdzie oczy nas poniosły i zaglądaliśmy w różne zakamarki. Poukrywane są w nich knajpki i pensjonaty. To właśnie w Mangalem położona jest restauracja Semani, o której piszemy w dalszej części tekstu. Poruszanie się po tej części Beratu jest intuicyjne. Jeżeli chcesz iść w kierunku dzielnicy zamkowej, kieruj się uliczkami prowadzącymi do góry. Jeżeli chcesz dojść do rzeki, schodź do dołu. Kamienne uliczki na pewno Ciebie tam doprowadzą!
Pięknie było o złotej godzinie, kiedy kamienice oświetlają miękkie promienie słońca, a na uliczkach robi się cicho i spokojnie. Jednodniowi turyści o tej porze dnia już opuścili Berat, dlatego można cieszyć oczy widokami w spokoju, a nawet w samotności. Wieczorem Mangalem pięknie rozświetla się eksponując kamienną tkankę dzielnicy, robi się wtedy niezwykle klimatycznie!
Dzielnica Gorica
Gorica – po drugiej stronie rzeki
Najspokojniej jest w trzeciej dzielnicy historycznego centrum, czyli położonej po drugiej stronie rzeki Goricy. Gorica jest mniej popularną siostra Mangalem również pełną charakterystycznych dla Beratu zabudowań z kamienia. To właśnie tam znajduje się klimatyczny hotelik Demaj, w którym się zatrzymaliśmy, a także wiele knajpek i małych sklepików.
Dzielnica Gorica
Goricę i Mangalem łączy kamienny most Gorica o długości 127 metrów. Pierwszy kamienny most powstał w tym miejscu w XVIII wieku. Następnie był on kilkukrotnie przebudowywany. Pojawia się on na wielu zdjęciach i pocztówkach z Beratu, można powiedzieć, że jest on symbolem tego miasta.
Most Gorica
Z mostu Gorica warto przespacerować się wzdłuż nabrzeża do pieszej kładki zawieszonej nad rzeką Osumi. Zarówno z nabrzeża, jak i kładki rozpościera się malowniczy widok na dzielnicę Mangalem. Warto pójść tam także po zmroku, kiedy kładka i kamienice po drugiej stronie rzeki są malowniczo podświetlone.
Restauracja Semani
Domowa kuchnia w restauracji Semani w Mangalem
Spacerując po uliczkach w Beracie najpierw zobaczyliśmy małe okienko, w którym można zamówić domowe wino na kieliszki. Potem spojrzeliśmy na menu restauracji i od razu nabraliśmy ochoty na kolację. W niewielkiej rodzinnej restauracji Semani połączonej z pensjonatem gotuje teściowa, a zięć obsługuje gości. W tym miejscu jedliśmy w Beracie najlepiej!
Fërgesë
Świetne klopsiki z siekanej wołowiny w sosie pomidorowo-cebulowym
Zamówiliśmy specjalność restauracji, czyli bardzo ciekawą jagnięcinę zapiekaną w sosie jogurtowym z serem i ryżem. Do tego fërgesë, czyli słony ser zapiekany w glinianym naczyniu z papryką, pomidorami, cebulą i czosnkiem. Prawdziwym hitem były klopsiki z siekanej wołowiny w sosie pomidorowo-cebulowym. Były tak obłędne, że zamówiliśmy drugą porcję. Za kolację z karafką domowego wina wytwarzanego przez rodzinę właścicieli zapłaciliśmy (październik 2025) w przeliczeniu 130 zł.
Jagnięcinę zapiekana w sosie jogurtowym z serem i ryżem
O kuchni albańskiej przeczytasz więcej w tym tekście: Kuchnia albańska – co i gdzie jedliśmy w Albanii?
Zaimi Olive i oliwki koło Beratu
Okolice Beratu słyną z jakościowej oliwy i oliwek, a wzgórza otaczające miasto pełne są dostojnych starych drzew oliwnych. Szukaliśmy w jego okolicy nieturystycznej manufaktury, aby kupić oliwki bezpośrednio od ich producenta. Na Google Maps znaleźliśmy Zaimi Olive, położone zaledwie kilka kilometrów od centrum Beratu.
Zaimi Olive
Kiedy dojechaliśmy na miejsce okazało się, że trafiliśmy na moment ręcznej selekcji oliwek. Panie sortowały oliwki i pakowały je do przygotowanych pojemników. Na miejscu nikt nie mówił po angielsku, ale za pomocą Google Tłumacza udało nam się porozumieć. Kupiliśmy w sumie 5 kilogramów oliwek zapakowanych próżniowo specjalnie dla nas w porcje o wadze 1 kilograma. Za 1 kilogram oliwek płaciliśmy 3 euro, czyli około 13 zł. Na miejscu można oczywiście kupić także oliwę! Oliwki były naprawdę wyjątkowe, mięsiste i pełne smaku.
Na koniec ciekawostka – większość oliwek, które jedliśmy w Albanii była ponacinana, aby ułatwić wyjęcie z nich pestki. Te które kupiliśmy w manufakturze koło Beratu także!
Kanion Osumi
Kanion Osumi i spektakularne punkty widokowe
W Beracie warto zatrzymać się na dłużej nie tylko dla urody i klimatu miasteczka, ale także dla jego okolic! Jednym z miejsc, które odwiedziliśmy koło Beratu był przepiękny Kanion Osumi. Kanion rzeki Osumi, który przecina góry Tomorr, ma aż 26 kilometrów długości. Rzeka Osumi wije się pomiędzy jego niemalże pionowymi skalnymi ścianami, które w niektórych miejscach osiągają nawet 450 metrów wysokości. Ta sama rzeka przepływa także przez Berat.
Pierwszy punkt widokowy
Aby dojechać do kanionu trzeba przejechać ponad 50 kilometrów z Beratu. Droga jest dobra, asfaltowa, ale wąska i kręta, podróż zajmuje więc 1,5 godziny. Bez problemu przejechaliśmy ją samochodem osobowym. Najpierw pojechaliśmy do punktu widokowego z platformą zawieszoną nad kanionem, widoki były tam znakomite!
Most z widokami na kanion
Potem był drugi punkt widokowy, a na końcu trochę nadszarpnięty przez ząb czasu most z kolejnymi pięknymi widokami. O Kanionie Osumi i punktach widokowych przeczytasz więcej w tym tekście: Kanion Osumi i spektakularne widoki koło Beratu w Albanii.
Winnice wokół Beratu
Berat i jego okolice słyną z produkcji wina. Znajduje się tu wiele winiarni, oferujących autochtoniczne albańskie szczepy win oraz degustacje ze zwiedzaniem. My na degustację z oprowadzaniem się nie zdecydowaliśmy, zabrakło nam na to czasu, ale odwiedziliśmy dwie znane winnice – Cobo Winery i Nurellari Winery.
Nurellari Winery
Nurellari Winery
Cobo Winery położone jest kilkanaście kilometrów przed Beratem, tuż przy drodze prowadzącej do Beratu z Tirany, Durres czy Vlory. Jest to najsłynniejsza winnica w regionie, jeżeli nie w całej Albanii. Do Nurellari Winery zajechaliśmy natomiast w drodze powrotnej z Kanionu Osumi. Choć nie byliśmy umówieni na zwiedzanie, w obu miejscach udało nam się spróbować i kupić wino, które nam najbardziej smakowało, rozmawiając przy tym o albańskich szczepach i tradycjach winiarskich.
Hotel Demaj w Beracie
Hotel Demaj i nasz klimatyczny nocleg w Beracie
Nasz hotel Demaj w Beracie był zdecydowanie najtańszym noclegiem podczas podróży po Albanii. Zlokalizowany był w zabytkowym budynku z architekturą typową dla Beratu tuż przy zabytkowym centrum miasteczka i moście Gorica. Budynek był przyklejony do skalnej ściany – na hotelowym korytarzu było widać skałę. Nasz pokój był prosty, ale miał wszystko, co potrzeba, bardzo nam się podobał! Spędziliśmy w nim dwie noce. Płaciliśmy 130 zł za dobę, w tej cenie było śniadanie i, co bardzo istotne, kilka miejsc parkingowych zarezerwowanych dla gości znajdujących się praktycznie w centrum Beratu. Link do rezerwacji: Hotel Demaj PS. Właściciel ma przy hotelu mały sklepik ze znakomitymi serami! Próbowaliśmy wszystkie i znowu był zachwyt nad pełnią smaku, fakturą i zapachem.
Berat – podsumowanie
Berat bez wątpliwości był najbardziej klimatycznym miasteczkiem ze wszystkich odwiedzonych przez nas podczas tej podróży. Podobał nam się bardziej niż Gjirokastra, czyli drugie albańskie miasto muzeum. Cieszymy się, że zdecydowaliśmy się na dwa noclegi w Beracie, dzięki temu mogliśmy poczuć jego klimat i poznać okolice. Jeżeli masz taką możliwość, zostań w Beracie na noc, gorąco do tego namawiamy! Zobacz jak spokojny i pięknie oświetlony robi się on po zmroku, pójdź na kolację do jednej z klimatycznych knajpek oferujących lokalną, domową kuchnię i zatrzymaj się w hotelu zlokalizowanym w tradycyjnym kamiennym domu. Nie zapomnij też o okolicach Beratu, wokół Beratu także jest co zobaczyć!
Na koniec polecamy nasze pozostałe teksty o Albanii. Zacznij od tekstu podsumowującego naszą podróż, znajdziesz tam wiele przydatnych informacji: Albania na własną rękę – trasa, ceny, drogi, noclegi i nasze wrażenia
Wszystkie teksty z Albanii:
Albania
Lubisz nasze wpisy? Udostępnij je znajomym i śledź nas na Facebooku i Instagramie!
