Kazimierz Dolny – cmentarz żydowski i ściana płaczu w Czerniawach

Dzisiejszej historii nie byłoby, gdyby nie spryt i przytomność umysłu kazimierskiego malarza Antoniego Michalaka. Dzięki jego zabiegom udało się w całości lub w części uratować  zabytkowe macewy z cmentarza żydowskiego w Czerniawach w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. To właśnie z nich powstała ściana płaczu i jeden z najpiękniejszych cmentarzy żydowskich w Polsce.

Ściana_płaczu_Kazimierz__0676 Ściana_płaczu_Kazimierz__0688

Cmentarz żydowski w Czerniawach – historia

Cmentarz żydowski w Czerniawach w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą powstał w 1851 roku i został całkowicie zdewastowany na początku II wojny światowej. Kazimierscy Żydzi zostali zmuszeni przez niemieckich okupantów do wyrywania zabytkowych macew, czyli płyt nagrobnych, a następnie wybrukowania nimi terenów wokół Klasztoru oo. Reformatorów, w którym podczas wojny mieściło się więzienie i siedziba Gestapo. Napisy i polichromie na macewach miały być ścierane i skuwane, ale wspomniany wcześniej Antoni Michalak wpadł na pomysł, jak chociaż w części uratować nagrobki. Udało mu się przekonać Niemców, że położenie macew awersem do ziemi zaoszczędzi im sporo czasu i przyśpieszy akcję likwidacji cmentarzy żydowskich okolicy Kazimierza.

Ściana_płaczu_Kazimierz__0691 Ściana_płaczu_Kazimierz_0710

Ściana płaczu

W latach 80-tych ubiegłego wieku zaczęto wydobywać nagrobki, cześć z nich zachowała się w dobrym stanie, nienaruszone zostały płaskorzeźby i inskrypcje.  Z odzyskanych macew na cmentarzu w Czerniawach zbudowano pomnik wzorowany na jerozolimskiej ścianie płaczu. Kazimierska ściana płaczu pęka po środku, pękniecie symbolizować ma los polskich i kazimierskich Żydów. Zgodnie z obowiązującym na cmentarzach żydowskich podziałem na części męskie i kobiece, po lewej stronie pęknięcia umieszczono nagrobki kobiet, zaś po prawej nagrobki mężczyzn. Nagrobki znajdują się po obu stronach ściany.

Ściana_płaczu_Kazimierz__0680

Cmentarz usytuowany jest w lesie bukowym, pomiędzy drzewami rozsiane są stele, pionowe płyty nagrobne. Porośnięte mchem i czasem niemalże stapiają się z drzewami, lasem i otaczającą je naturą.

Ściana_płaczu_Kazimierz__0701 Ściana_płaczu_Kazimierz__0700 Ściana_płaczu_Kazimierz__0696

Wszystkie posty z podróży do lubelskiego:
Lubelskie

Wszystkie posty z Polski:
Polska

Lubisz nasze wpisy? Udostępnij je znajomym i śledź nas na Facebooku i Instagramie!

9 komentarzy

  • Szlachetnie i mądrze. Ocalono kawał naszej historii i garść smutnego piękna. Przemawia ta Ściana Płaczu po stokroć sugestywniej do wyobraźni niż warszawskie Muzeum Historii Żydów, które jest ścieżką dydaktyczną.

  • Bylo to w roku 1989 po wielu latach przyjeczalismy z Israela do Polski bylismy goscmi wdomu pisarza i dziennikarza. Ktoregos dnia spacerujac lesna droga zauwazylismy z mezem niewiele pomnikow czyli macew. byly to resztkp starego inapewno zapomnianego cmentarza zydowskiego. Oddalismy hold kladac nakazdym grobie kamien[to taki starozakonny zwygzaj
    Wiadomosc ze ktos pomyslal iztych kamieni zbudowal scianne placzu niezmiernie mnie wzruszyl. Oby takich scian bylo wiecej bo napewno w Polsce nie brak takich zapomnianych cmentarzy.

  • Zapraszam do Łodzi ! Mamy nie tylko Festiwal Światła, ale również największy w Europie cmentarz żydowski – co biorąc pod uwagę historię Łodzi raczej nie dziwi 😉 Jest absolutnie przepiękny !!!

  • Chciałam dodać jedną ciekawostkę do tematu – nie wiem, czy wiecie, że macewy były przepięknie malowane w żywe kolory. Ja też nie wiedziałam, bo to, co kryje się w ziemi jest już pozbawione barw, ale pewnego razu…
    Niedawno w całej Polsce prowadzono program rewitalizacji rynków staromiejskich. Prace nadzorowali archeolodzy, skrupulatnie badając pozostałości zachowanej substancji zabytkowej. Przy okazji tych działań, na rynku w Poddębicach likwidowano stary zbiornik wodny, który, jak się okazało, wyłożony został… macewami! Wydobyto ich ponad 200 w różnym stopniu zachowania, ale wszystkie okazały się być malowane. Barwy blakły po wydobyciu, częściowo łuszczyły się, niemniej udało się wykonać dokumentację fotograficzną znaleziska.
    Macewy złożono na dawnym cmentarzu żydowskim, zabezpieczono przed szkodliwym działaniem warunków atmosferycznych i poddawane są sukcesywnie konserwacji.
    Serdecznie pozdrawiam
    Barbara

Dodaj komentarz